شمس الدين محمد بن محمود آملي
170
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
پس به ركوى كه نه سخت بافته باشند و نه تنك بپالايند و بنهند تا صافى شود پس خشك كنند آن زعفران اسرب باشد . تكليس قشر البيض بستانند پوست تخم مرغ و در آب نهند و شبانروزى بگذارند پس بيرون آرند و آن پوست تنگ از وى باز كنند و او را نيك بكوبند و در كوزه مطين كنند و سرش را محكم بگيرند و در تنور نهند و دو روز بگذارند پس بيرون آرند و حرد بسايند و نگاه دارند . تدبير مس مصعد بستانند از مس آن قدر كه خواهند و از او صحيفهاى تنك همچون ناخن بسازند و آن را بمقراض خورد كنند و زرنيخ سرخ و زرد و نمكرا بكوبند و با هم بسايند و سه روز در آفتاب نهند و خشگ كنند و اين مجموعرا در كوزه كنند و سرشرا استوار بگيرند و سه شبانه روز بسرگين آتش كنند و بعد از آن بيرون آرند و بسايند و بشويند تا بوى زرنيخ او برود پس خشگ كنند و به ديك سنگين آن را تصعيد كنند پس آنچه برآيد همچون نمك سفيد شده باشد . تدبير قلى بستانند از قلى آن قدر كه خواهند و آن را هفت روز به سركه سفيد مىسايند و چندان كه سركه مىخورد ميدهند و چون بدين مرتبه رسد سه وقيه از او يكرطل مس را سفيد كند . پس هر يكرطل از او يكوقيه توبال براندازد تا چيزى نيك بيرون آيد . تدبير زعفران آهن . بستانند از براده آهن و به سركه نيك تر كنند و اندر ركوئى بندد و در گل حكمت نهند تا هفت روز برآيد و زنگار گيرد و همچون زعفران شود پس بسايند و نگاه دارند . و تدبير روغن خايه بستانند تخم مرغرا و بشكنند زردى او را بگيرند و چيزى از قلقند و زاك بر او افكنند و نيك بسايند و در سايه خشك كنند و مصعد گردانند و نگاه دارند . تدبير پاك كردن مس بستانند مس را و در بوته كنند و نوشادر سوده بر او اندازند و بر سر بوته طبقى كلين نهند و چون مس گداخته باشد تنكار و بوره ارمنى و دار فلفل مساوى يك ديگر بر آن جا افكنند و بر هر ده من از مس يك من